1864 Antonio de Torres „FE 17” SP/MP (ex Francisco Tárrega, María Luisa Anido)

Gitara klasyczna Antonio de Torresa „FE 17” z 1864 roku wykonana w Sewilli z drewna świerkowego i klonowego specjalnie dla niego – pierwsza z trzech gitar Torresa autorstwa Francisco Tárregi, później należących do Maríi Luisy Anido, a obecnie do Jonathana Kellermana.

W powyższych filmach Pepe Romero gra „Tango María” i „Mazurka: Marieta” Tárregi, Bill Kanengiser gra „Mazurka en Sol”, a Scott Tennant i Bill Kanengiser grają w duecie na tym Torresie i inspirowanej nim gitarze Fleta z 1936 roku – a następnie rozmawiają o obu gitarach z Davidem Collettem. LAGQ gra również na tym instrumencie w trzech kwartetach nagranych na czterech gitarach Torresa.

Własna gitara Torresa podarowana młodemu Tárredze

Ten instrument, zbudowany w 1864 roku w Sewilli i oznaczony numerem „FE 17” w katalogu José Romanillo, został pierwotnie zbudowany przez Torresa dla samego siebie (był on również bardzo dobrym muzykiem). Pięć lat po jego zbudowaniu Torres pozwolił na posiadanie gitary siedemnastoletniemu Francisco Tárredze, oczarowany talentem młodego człowieka jako wschodzącej gwiazdy – obietnica, która oczywiście spełniła się jeszcze za życia Tárregi, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które przetrwało do dziś. Ten instrument był pierwszym z trzech instrumentów Torresa, które Tárrega posiadał przez całe swoje życie.

María Luisa Anido i Buenos Aires

Po śmierci Tárregi w 1909 roku, „FE 17” był pierwszym z trzech instrumentów Torre, które zostały sprzedane przez jego rodzinę – w 1917 roku Juanowi Carlosowi Anido z Buenos Aires w Argentynie, dla jego córki Marii Luisy Anido, ulubionej uczennicy i późniejszej partnerki Miguela Llobeta w duecie. Instrument ten cieszył się uznaniem nie tylko Tárregi, ale także wielu jego współczesnych, w tym Domingo Prata i Emilio Pujola, którzy obaj próbowali zostać jego kolejnymi właścicielami, ale zostali przelicytowani przez rodzinę Anido – co według Prata było „hańbą narodową”! Podczas jego pobytu w Argentynie, Francisco Voigtlaender z Buenos Aires zbudował elegancką, wykonaną na zamówienie skrzynię z wysokiej jakości kubańskiego mahoniu, wykończonego palisandrem CSA i inkrustowanego ściegiem skrzypcowym, w której do dziś przechowywany jest instrument.

Naprawa etykiet od Enrique Garcíi do Luca Waldnera

Od samego początku gitara wymagała regularnej konserwacji ze względu na delikatną konstrukcję i intensywne, regularne użytkowanie przez Tárregę. Wewnątrz gitary na przestrzeni dekad dodano kilka etykiet naprawczych, począwszy odEnrique Garcíi w Barcelonie w 1897 roku, przez J. Farré w 1984 roku, aż po Lukę Waldnera w 2005 roku. Co ciekawe, brakuje etykiety naprawczej Ignacio Flety , który dokonał kilku napraw w 1936 roku i który, będąc w posiadaniu tego Torresa, zainspirował się do zbudowania wspaniałej kopii (jej inkrustacje i detale estetyczne silnie nawiązują do barcelońskiej szkoły Garcíi i Simplicio).

Ostatnia runda renowacji przeprowadzona przez Lucę Waldnera zasługuje na szczególne wyróżnienie za jego skrupulatną i niemal cudowną pracę, jaką wykonał, „odkręcając” niektóre z bardziej inwazyjnych wcześniejszych napraw i przywracając gitarę do stanu możliwie najbliższego oryginałowi. Jak mawiają, „dowód jest w puddingu”: brzmienie gitary jest wspaniałe dla każdego, kto jej słucha. Jej obecny właściciel, Jonathan Kellerman, zauważa w swojej książce „With Strings Attached”: „Nigdy nie dowiemy się, jak brzmiało to arcydzieło 140 lat temu, ale moim zdaniem Waldner zbliżył się do tego – w efekcie dokonując cudu podróży w czasie”.

Wzór Meander i inspirujący projekt

Instrument ten jest nie tylko piękny brzmieniowo – stał się również inspiracją dla niezliczonych lutników na przestrzeni ostatniego stulecia dzięki eleganckiemu i ponadczasowemu wzornictwu. Wzór meandrowy, który według Romanillosa po raz pierwszy wprowadził do lutnictwa Torres, znajduje się w centrum główki, środkowej tylnej listwie i stopce, flankowanych półjodełkowymi purflingami (pełna jodełka z tyłu). Posiada również wyrafinowaną i pięknie wykonaną rozetę zawierającą centralną mozaikę wzoru szachownicy z wieloma warstwami purflingu, w tym jodełkę i linię rombów na warstwie zewnętrznej. Detale rombów pojawiają się również na skrzydłach mostka, gdzie tworzą prostokątne pola z inkrustacjami z masy perłowej w kształcie hantli. Jest to instrument zbudowany z wielką równowagą strukturalną i artystycznym wglądem, przypisywanym wyłącznie geniuszowi tego wielkiego twórcy.

Szczególne podziękowania dla Jonathana Kellermana za to, że pozwolił nam ponownie zaprezentować tę gitarę w naszym salonie razem z dwiema pozostałymi gitarami Torres z firmy Tárrega, po ponad 100 latach rozłąki!

Dalsza lektura o Torresie

Aby dowiedzieć się więcej o życiu Antonia de Torresa, koniecznie przeczytaj jego biografię orazten fragment o brzmieniu Torresa z książki José Luisa Romanillosa „Antonio de Torres”. Mamy również wywiad Pepe Romero z Kennym Hillem na temat mistrza lutnictwa. Zobacz takżeOrfeo Magazine #9 – 200. rocznica urodzin Antonia de Torresa .

Antonio de Torres: Stradivari na gitarze

Nazwisko Antonio de Torresa (1817–1892) jest dla gitarzystów tym, czym Antonio Stradivarius dla skrzypków. W ujęciu całościowym, zespół instrumentów wykonanych ręką tego legendarnego lutnika jest dziś uważany za fundament współczesnej gitary. Wpływu, jaki te gitary wywarły na kolejne pokolenia lutników, nie sposób przecenić – do dziś większość, a może prawie wszystkie, udoskonalenia konstrukcyjne i brzmieniowe Torresa są wykorzystywane przez wszystkich czołowych współczesnych konstruktorów.

Pierwsza i druga epoka: Sewilla i Almería

Torres budował swoje pierwsze wspaniałe gitary w Sewilli, od lat 50. XIX wieku do około 1870 roku – w okresie swojej „pierwszej epoki”, kiedy na jego etykietach widniał napis „Calle de la Cerrajería, número 32”. Po kilku latach przerwy od pracy na krześle gitarowym powrócił do tworzenia gitar w rodzinnej Almerii w 1875 roku i od tamtej pory, aż do śmierci w 1892 roku, na jego etykietach widniał napis „Segunda Época”, zazwyczaj z ręcznie napisanym numerem gitary. W swojej biografii twórcy, José Luis Romanillos skatalogował zachowane instrumenty z tych dwóch okresów, dlatego gitary Torresa są dziś znane pod numerami takimi jak „FE 17” (pierwsza epoka) lub „SE 114” (druga epoka).

W wykonaniu Tárregi i dzisiejszych artystów

W czasach Torresa czołowi muzycy, tacy jak Julián Arcas i Francisco Tárrega, grali już na jego arcydziełach, a kolejne pokolenia muzyków w XX wieku kontynuowały ich grę. Chociaż rosnąca wartość w ciągu ostatnich dekad sprawiła, że instrumenty te stały się w dużej mierze domeną kolekcjonerów, wciąż są niezwykle pożądane przez czołowych profesjonalnych muzyków i okazjonalnie trafiają do studiów nagraniowych, a nawet na sceny koncertowe. Pepe Romero , Stefano Grondona, Wulfin Lieske i Marc Teicholz , między innymi, tchnęli życie w nie w nagraniach i na żywo, i wszyscy mamy nadzieję, że ten trend utrzyma się w przyszłości, zwłaszcza że coraz więcej instrumentów Torresa zwróci uwagę publiczności.